Natura Montenegrina No 4, 2005

UDK 613.11:633.35(497.7)(045)=111

ADAPTATION MECHANISM OF COMMON VETCH (VICIA SATIVA L. FAM. FABACEAE) DURING THE WINTER PERIOD IN SKOPJE CONDITIONS

Elizabeta Girazova¹, Suzana Kratovalieva¹, Lenka Cvetanovska²

S y n o p s i s

The content of total and soluble carbohydrates in leaf mass of common vetch (Vicia sativa L. cv. Sirmium-NS) was investigated on individual producers’ surface in Skopje conditions (the Republic of Macedonia). The investigations were conducted in period October 2003 - April 2004. The content of total carbohydrates decreases starting from November, the lowest registered value was in January (15,88 %) and it corresponded with the most presented soluble carbohydrate content (10,45 %). The dynamic of carbohydrate concentration depends of temperature and it decreases in winter months. Common vetch activates a successful mechanism of adaptation that results in degradation of total and increase of soluble carbohydrate in plants.  Except as a forage crop with a high protein percentage, common vetch, according to the results obtained, may be introduced into the organic production as a  cover crop and in form of green manuring

Key words: common vetch, total and soluble carbohydrates, mechanism of adaptation.

S i n o p s i s

MEHANIZAM ADAPTACIJE OBIČNE GRAHORICE  (VICIA SATIVA L. FAM. FABACEAE) U TOKU ZIMSKOG PERIODA U USLOVIMA SKOPLJA

Na površinama individualnih proizvodjača u uslovima Skoplja (Republika Makedonija), od oktobra 2003 do aprila 2004, istraživana je sadržina ukupnih i rastvorljivih ugljohidrata u lisnoj masi obične grahorice (Vicia sativa cv. Sitmium-NS). Sadržaj ukupnih ugljohidrata opada od meseca novembra, tako da  je u januaru konstatovana najniža vrednost (15,88 %) i koresponduje sa najvećom sadržinom rastvorljivih ugljohidrata (10,45 %). Dinamika u koncentraciji ugljohidrata u zavisnosti je od snižavanja temperature u zimskim mesecima. Obična grahorica aktivira vrlo uspešan mehanizam za adaptaciju koji rezultuje sa degradiranjem totalnih i povećanjem rastvorljivih ugljehidrata u tkivima biljaka. Osim kao krmno bilje sa visokim sadržajem proteina obična grahorica sudeći po dobivenim podacima može se uvesti u organsku proizvodnju kao pokrovna kultura i u obliku "zelenog đubrenja".

Klučne reči: obišna grahorica, ukupni i rastvorljivi uhljehidrate, mehanizam adaptacije.

_____________________

¹ Institute of Agriculture, Aleksandar Makedonski bb, 1000 Skopje, Macedonia

² Institute of Biology, Faculty of Natural Sciences and Mathematics, 1000 Skoplje,Macedonia.