Natura Montenegrina No 3, 2004

UDK 581.143.28:633.35(045)=111

ECOPHYSIOLOGICAL MECHANISMS OF HIBERNATION AT FIELD PEA

(PISUM SATIVUM L. SUBSP.  SATIVUM VAR.  ARVENSE (L.) POIRET)

Suzana KRATOVALIEVA¹, Elizabeta GIRAZOVA², Lenka CVETANOVSKA³

S y n o p s i s

From October 2003 to April 2004 we followed the dynamics of total and soluble carbohydrates content. Concentration of total carbohydrates amounted from 20.63 % in November to 13.40 % in January. As the temperature decreased, the soluble carbohydrate concentration increased, being the highest in February 10.73 % and it indicates a positive correlation with winter occurrence of unfavourable temperatures. Activation of total carbohydrate decomposition and increase of osmotic pressure in field peas crop has  not resulted in freezing. Therefore, field peas might be recommended as inexpensive forage base in early Spring period and as culture that improves soil structure  and enriches soil nitrogen content in the process of crop rotation.

Key words: field peas, total and soluble carbohydrates, osmotic cell pressure, hibernation.

S i n o p s i s

EKOFIZIOLOŠKI MEHANIZAM PREZIMLJAVANJA KRMNOG GRAŠKA  

(PISUM SATIVUM L. SUBSP.  SATIVUM VAR.  ARVENSE (L.) POIRET)

Dinamika ukupnih i rastvorljivih ugljehidrata je praćena od oktobra 2003. do aprila 2004. godine. Koncentracija ukupnih ugljehidrata se kreće od 20,63 % u novembru do 13,40 % u januaru. Istovremeno sa snižavanjem temperatura koncentracija rastvorljivih ugljehidrata se povećava, tako da je najveća u februaru 10,73 % i ukazuje na pozitivna korelaciju sa nastupanjem zimskih nepovoljnih temperatura. Kao rezultat aktiviranja degradacije ukupnih ugljehidrata i povećanje osmotskog pritiska u usevu krmnog graška nije ustanovljeno izmrzavanje. Prema tome, stočni grašak može se preporučiti kao vrlo jeftina krmna baza u ranoproljećnom periodu kako kultura koja poboljšava strukturu zemljišta i obogaćuje sadržaj azota u procesu rotacije kultura.

^1,2, Institute of Agriculture, Aleksandar Makedonski bb, 1000 Skopje, Macedonia.

^3, Institute of Biology, Faculty of Natural Sciences and Mathematics, 1000 Skoplje, Macedonia.